انسانها قادر به یادآوری خاطرات گذشته خود و تصور رویدادهای احتمالی آینده هستند. تفکر آیندهنگر، یا توانایی تصور رویدادهای احتمالی آینده و برنامهریزی برای آنها، یکی از مهارتهای شناختی پیچیدهای است که اهمیت زیادی در زندگی انسانها دارد. این مهارت که به "سفر ذهنی در زمان" نیز شناخته میشود، به افراد کمک میکند تا جزئیات رویدادهای گذشته را بازسازی کنند و بر اساس آنها، اقدامات و برنامههای آینده را تدوین کنند.
در دهه گذشته، تحقیقات زیادی بر روی رفتارهای آیندهنگر انجام شده است. این تحقیقات بیشتر بر روی این موضوع متمرکز بودهاند که چگونه کودکان میتوانند در زمان حال، انتخابهایی را انجام دهند که به نیازهای آنها در آینده پاسخ دهد. این تمرکز و مطالعه، توجه زیادی از محققان و پژوهشگران را به خود جلب کرده است، زیرا فهمیدن این توانایی در کودکان میتواند به درک بهتر فرآیندهای شناختی مرتبط با تفکر آیندهنگر و چگونگی پرورش آن در سنین پایین کمک کند.
طبقهبندی تفکر آیندهنگر شامل سه دسته اصلی است:
چشمانداز (Perspective): این نوع تفکر به شکلی از تفکر آیندهنگر اشاره دارد که میتواند به صورت واضح و کلامی بیان شود. افراد با استفاده از این تفکر، قادرند به پیشبینی و برنامهریزی برای وقایع آینده بپردازند.
معنایی (semantic): در این نوع تفکر ، افراد با استفاده از دانش معنایی کلی و دانش رویدادهای عمومی، به تصور رویدادهای آینده میپردازند. این نوع تفکر ممکن است شامل پیشبینی خود در آینده نباشد و تنها بر اساس دانش کلی اتفاقات انجام میشود.
رویدادی (episodic): این نوع تفکر آیندهنگر شامل پیشبینی و تصور خود در یک رویداد آینده خاص است، که در آن فرد به عنوان بخشی از آن رویداد حضور دارد و جزئیات مکان، زمان و اتفاقاتی که در آن رویداد اتفاق میافتد را مشخص میکند.
معرفی کتاب: مجموعه کتابهای برای فردا آمادهای با هدف آموزش و تمرین مهارتهای تفکر، بهویژه تفکر آیندهنگر در کودکان طراحی شده است. در این کتاب ، کودک در سفری هیجانانگیز با شخصیت اصلی داستان همراه میشود و در جریان اتفاقهای مختلف از این عملکرد مغزی برای حل چالشهایی استفاده میکند که با آنها روبهرو میشوند.
برای دسترسی به کتاب کلیک کنید.
ویدئو شماره 1: دکتر تارا رضاپور، روانشناس شناختی، با توضیح پایههای علمی و مثالهای عینی به تبیین آنچه کودکان به آن نیاز دارند پرداختهاند.
ویدئو شماره 2: مریم امیر، روانشناس شناختی و مؤلف کتاب برای فردا آمادهای توضیح تکمیلی مرتبط با این کتاب را ارائه میدهند.