این چند ترفند ساده میتواند حافظهی شما را متحول کند!
آیا تا به حال برایتان اتفاق افتاده است که در یک مهمانی با کسی آشنا شوید، اما در کمتر از یک دقیقه، نامش از ذهنتان پریده و فراموشتان شود؟ اگر چنین اتفاقی را تجربه کرده باشید، ممکن است لحظهای خجالت بکشید و شرمسار شوید، اما جای نگرانی نیست و مطمئناً شما تنها فردی نیستید که چنین تجربهای دارید.
🔵وقتی برای اولین بار با کسی آشنا میشویم، اسم او برای مغز ما، مانند یک تکه اطلاعات جدا و بیارتباط با بقیه اطلاعات ذخیره شده است. در حالی که سایر ویژگیهای فرد (مثل شغل، علاقهمندیها یا ظاهر) معمولاً به اطلاعات قبلی ما مرتبط میشوند و راحتتر در حافظهی ما ذخیره میشوند، اسمها اغلب به هیچ داده دیگری متصل نمیشوند و به همین دلیل سریعتر فراموش میشوند. از سوی دیگر، بسیاری از افراد هنگام معرفی، بیشتر به این فکر میکنند که خودشان باید چه جملاتی بیان کنند یا چه واکنش هیجانی نشان دهند تا اینکه واقعاً به اسم طرف مقابل توجه کنند. این پدیده به "اثر مرحله بعد" معروف است؛ یعنی ذهن ما به جای توجه به اطلاعات جدید، مشغول آمادهسازی پاسخ خود است و به همین دلیل نمیتواند اسم فرد را به خاطر بسپارد.
📈اگرچه فراموش کردن اسامی، یک مشکل و شکایتی رایج در میان بزرگسالان و سالمندان است، اما خبر خوب این است که میتوان با انجام چند راهکار ساده، مهارت به خاطر سپاردن اسامی افراد را در خود تقویت نمود.🧠
🔰اگر شما هم میخواهید کمتر این جمله را که (اسم ها اصلا به خاطرم نمیماند) بیان کنید، راهکارهای زیر میتواند به شما کمک کند:
1: به خودتان انگیزه دهید. قبل از ورود به یک موقعیت کاری یا اجتماعی، به خودتان بگویید که میخواهید روی اسامی افراد تمرکز کنید و نامها را به خاطر بسپارید.
2: هر چیزی که ممکن است حواستان را پرت کند، از جمله تلفن همراهتان را خاموش کرده یا کنار بگذارید.
3: سعی کنید در طول مکالمه با هر کسی، نام او را تکرار کنید، اما نه مانند یک آدم آهنی یا به صورت ناآگاهانه. میتوانید این کار را با پرسیدن اطلاعات خاص از او انجام دهید. مثلاً «امید، کجا زندگی میکنی؟» یا «امید، این اولین باره که به اینجا آمدی؟».
4: درست قبل از خداحافظی، با نگاه مستقیم به چهرهی فرد و گفتن جملهای مثل «خوشبختم مریم!»، سعی کنید نام او را در ذهنتان تثبیت کنید.
5: از کسی که میخواهید نامش را به خاطر بسپارید، بخواهید که اسمش را، حتی اگر اسم سادهای باشد، برایتان هجی کند. به عنوان مثال، به او بگویید: «آذین جان! اسم شما با «ز» نوشته میشود یا با «ذ»؟
6: سعی کنید یک صفت یا لقب بامزه و معنادار به اسم فرد بدهید. سعی کنید لقبی که برایش انتخاب میکنید با ویژگیهای او مرتبط باشد. به عنوان مثال، علی که عاشق سفر است، با این ترفند تبدیل میشود به «علی مارکوپولو». نگران عجیب بودن این القاب نباشید؛ مهم این است که لقب انتخابی شما در ذهن بماند و باعث لبخندتان شود.
🔬 پژوهشها نشان داده است که حافظهی ما وابسته به خلق ماست. به عبارت دیگر، اگر اسمی را با لبخند به خاطر بسپاریم میتوانیم آن را با لبخند به خاطر آوریم. گویی، با این کار، ما خُلق خود را به نامی که میخواهیم به خاطر بسپاریم القا کردهایم و بنابراین، به راحتی میتوانیم آن نام را با همان خُلق بازیابی کنیم.
7: سعی کنید اسم شخص را در ذهن خود با یک تصویر مرتبط کنید. مثلاً اگر نام او یاس است، به تصویر گل یاس فکر کنید. یا اگر نامش «پژمان» است، تصویر اتومبیل «پژو» را در ذهن خود مجسم کنید.
8: ویژگیهای برجستهی فرد را به خاطر بسپارید. فرض کنید اگر کسی که میخواهید نامش را به خاطر بسپارید، سفیدرو است و اسمش سپیده است؛ ممکن است اسم او را با سپیدروییاش مرتبط کنید. یا اگر نامش «گیسو» است و موهای مشکی بلندی دارد، نام او را با موهایش به خاطر بسپارید.
9: سعی کنید اسم فرد را با اسامی یک داستان، شعر، یا شخصیتهای فیلمی که تازگی دیدهاید، یا بخشی از ترانهای که شنیدهاید، مرتبط کرده و به خاطر بسپارید. به عنوان مثال، اگر اسم شخص «لیلی» است، داستان لیلی و مجنون را به خاطر آورید؛ اگر نامش «ارسطو» است، میتوانید با مرتبط کردن نام او و شخصیت «ارسطو» در سریال پایتخت نامش را به خاطر بسپارید. یا اگر میخواهید نام «صبا» را به خاطر بسپارید، این مصرع شعر حافظ «نفس باد صبا مشکفشان خواهد شد.» را با خود واگویه کنید و اگر نامش «ایران» بود، میتوانید ترانهی «ایران وطن من» را با خود زمزمه کنید تا نام فرد در خاطرتان حک شود.
10: اگر نام فرد با کسی که از قبل میشناسید مشترک است، به آن اشاره کنید. مثلاً بگویید: «اِ نوید! چه جالب! اسم پسرخالهی من هم نوید است.».
وقتی از تداعیها برای یادآوری کمک میگیرید، به اولین تداعی خود اعتماد کنید. اولین تداعیها معمولاً در ذهن میمانند، پس زیاد درباره روش یادآوری آن نام فکر نکنید و وسواس به خرج ندهید. هدف آن است که بتوانید نامها را در مغز خود ذخیره کنید و بهترین راه برای این کار، چارچوببندی و تمرکز بر اطلاعات با استفاده از نشانههای بصری و شنیداری است.
هربار که توانستید اسم کسی را با اجرای درست این ترفندها به خاطر بسپارید، موفقیت خود را دست کم نگیرید و به خودتان جایزه دهید. هر چند که این جایزه خیلی کوچک مثلاً یک شکلات باشد. سیستم پاداش مغز نقش مهمی در انگیزش دارد؛ یعنی ما را به انجام رفتارهایی که قبلاً پاداشآور بودهاند، سوق میدهد. هر بار که تجربه لذتبخشی داریم، مغز ما آن را ثبت میکند و احتمال تکرار آن رفتار در آینده افزایش مییابد.
💬سخن پایانی
از همین حالا راهکارهای به خاطرسپاری اسامی را استفاده کنید. برای این کار کافی است که سعی کنید برای نام اطرافیان نزدیکتان، هرچند که نامشان را فراموش نمیکنید، این تکنیکها را به کار بگیرید تا در کاربست تک تک این مهارتها به اندازهی کافی ماهر شوید.
با انجام این تکنیکهای ساده، میتوانید به راحتی بر مشکل فراموش کردن اسامیتان فائق آیید. اما حواستان باشد که بایستی این تکنیکها را بارها و بارها با خود تمرین و تکرار کنید تا شاهد اثربخشی آنها بر روی حافظهی خود باشید.
📑منبع:
https://stayingsharp.aarp.org/articles/remembering-names
•گردآورنده محتوا: طیبه مکارمی
کارشناسی ارشد علومشناختی
